Najstarsza pisemna wzmianka o ju\u017c istniej\u0105cej wiosce pochodzi z 1278 roku. W tym samym roku podarowa\u0142 kr\u00f3l W\u0142adys\u0142aw IV Janowi Galicusowi, w\u0142a\u015bcicielowi Vl\u00e1ch, valonskiej narodowo\u015bci, maj\u0105tek le\u017c\u0105cy pomi\u0119dzy \u013dube\u013eou i Vlachmi, dot\u0105d nale\u017c\u0105cy do \u013dubeli.<\/p>\n\n\n\n
Do tego roku by\u0142 teren \u013dubele wy\u0142\u0105cznym maj\u0105tkiem kr\u00f3la Austro-W\u0119gier. Kr\u00f3l zostawi\u0142 sobie cz\u0119\u015b\u0107 lube\u013esk\u00fdch maj\u0105tk\u00f3w tak\u017ce w XIV i XV wieku. Maj\u0105tek ten nale\u017ca\u0142 do dworu zamkowego Grodu Liptowskiego. Po zaniku Liptowskiego grodu w 1474 roku zosta\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 kr\u00f3lewska \u013dubele do\u0142\u0105czona do maj\u0105tku grodu Likava. W okresie tym wspominana cz\u0119\u015b\u0107 gminy nosi\u0142a nazw\u0119 Kr\u00f3lewska (Kyral Lubele). Na pocz\u0105tku XVI wieku by\u0142o w Kr\u00e1\u013eovej \u013dubeli 6 ch\u0142opskich posiad\u0142o\u015bci, jedna posiad\u0142o\u015b\u0107 hejtmana oraz dwie posiad\u0142o\u015bci libertyn\u00f3w. Od \u015bredniowiecza by\u0142y tereny K\u013ea\u010dian, D\u00fabravy i \u013dubele przedmiotem zainteresowania bogatych g\u00f3rnik\u00f3w z okolicy Ba\u0144skiej Bystrzycy i Ba\u0144skiej Szczawnicy. W okresie tym w dolinie K\u013ea\u010dianky wydobywano przede wszystkim z\u0142oto. Od ko\u0144ca XVI wieku cz\u0119\u015b\u0107 \u013dubele we w\u0142aszczeniu ziemian nazywa\u0142a si\u0119 Zemianska \u013dube\u013ea (Lwbele Nymes, Nyemes Lwbele).<\/p>\n\n\n\n
Wydarzenia w Liptowie (kl\u0119ska g\u0142odowa, cholera) pod koniec XVI wieku i pocz\u0105tkiem XVII wieku spowodowa\u0142y spadek liczby mieszka\u0144c\u00f3w w tym regionie. W 1831 roku ca\u0142y Liptow oraz inne regiony Austro-W\u0119gier uchwyci\u0142a dot\u0105d niewidzian\u0105 epidemi\u0119 cholery. Ju\u017c przed powstaniem epidemii w Liptowie zosta\u0142o 15. lipca 1831 wydane wojew\u00f3dzkie ustanowienie , kt\u00f3re mia\u0142o ograniczy\u0107 rozpowszechnianie cholery. Epidemia cholera pojawi\u0142a si\u0119 w Liptowie poraz pierwszy 25 lipca 1831 r. i trwa\u0142a a\u017c do 15 stycznia 1832 r.. W \u013dubeli umar\u0142o wtedy 81 ludzi. Od po\u0142owy XIX wieku istnia\u0142a w \u013dubeli szko\u0142a rzymskokatolicka. Imiona nauczycieli z tego czasu nie s\u0105 znane. W 1900 roku zbudowano nowy drewniany budynek z jedn\u0105 klas\u0105 szko\u0142y. Pierwszym nauczycielem by\u0142 rolnik Adam Bubniak Dipko. P\u00f3\u017aniej by\u0142a szko\u0142a z trzema klasami a na jej czole sta\u0142 administrator-nauczyciel Ambr\u00f3z Luk\u00e1\u010d. Rzymskokatolicka szko\u0142a w \u013dubeli istnia\u0142a od 1945 roku, gdy zosta\u0142a przetransformowana na szko\u0142\u0119 pa\u0144stwow\u0105. Po powstaniu Republiki Czechos\u0142owackiej w 1918 roku dosz\u0142o tak\u017ce w \u013dubeli do du\u017cych zmian. W 1923 roku w gminie zorganizowano i zagrano pierwsze amaterskie przedstawienie teatralne. W 1924 roku obie gminy po\u0142\u0105czy\u0142y si\u0119 w jedn\u0105 gmin\u0119 polityczn\u0105 o nazwie \u013dube\u013ea. W 1932 roku powsta\u0142a w \u013dubeli ochotnicza stra\u017c po\u017carna. Jeszcze przed rozpocz\u0119ciem S\u0142owackiego powstania narodowego odesz\u0142a czteroosobowa grupa buntownik\u00f3w pod dowodzeniem Petra Kub\u00edka 9. augusta 1944 r. do obozu partyzanckiego pod Pra\u0161iv\u00fa a po\u017aniej zostali cz\u0142onkami brygady kapitana Jana N\u00e1lepku i pierwszej brygady czechos\u0142owackiej M. R. \u0160tef\u00e1nika. Po ust\u0105pieniu jednostek partyzanckich i wojennych w g\u00f3ry, byli mieszka\u0144cy gminy w bezpo\u015brednim kontakcie z oddzia\u0142em partyzanckim Kirov i czwart\u0105 brygad\u0105 partyzanck\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Od stycznia 1945 roku zosta\u0142o w \u013dubeli umieszczonych 74 ewakuant\u00f3w ze Wschodniej S\u0142owacji. Po tym, jak w marcu 1945 roku partyzanci zaatakowali w gminie niemiecki patrol i zastrzelili dw\u00f3ch niemieckich \u017co\u0142nie\u017cy, dosz\u0142o nast\u0119pnie do represji. Oddzia\u0142y SS 24 marca 1945 r. otoczyli miejscowo\u015b\u0107. Najpierw j\u0105 bombardowano a nast\u0119pnie obsadzono. Niemieccy \u017co\u0142nie\u017ce zastrzelili 4 osoby, zapalili 6 dom\u00f3w i 19 budynk\u00f3w gospodarczych. Do oboz\u00f3w koncentracyjnych nakoniec odwleczono 31 os\u00f3b. Gmina zosta\u0142a wyzwolona 4 kwietnia 1945 roku przez armi\u0119 rosyjsk\u0105 oraz I Czechos\u0142owacki Korpus Armijny.<\/p>\n\n\n\n
Obecnie gmina liczy 1140 mieszka\u0144c\u00f3w i jest po\u0142\u0105czona z <\/span>Liptowsk\u0105 cyklomagistral\u0105<\/strong>. Wioseczka le\u017cy w sercu regionu Liptow, dlatego jest st\u0105d wsz\u0119dzie blisko! Najcz\u0119\u015bciej wyszukiwane oraz najwi\u0119ksze parki rozrywki wodnej na S\u0142owacji \u2013 <\/span>GINO PARADISE Be\u0161e\u0148ov\u00e1<\/strong> (tylko 8 km), <\/span>AQUAPARK TATRALANDIA<\/strong> (16 km), <\/span>AQUA-VITAL PARK Uzdrowisko L\u00fa\u010dky<\/strong> (15 km), o\u015brodki g\u00f3rskie i narciarskie <\/span>JASNA Tatry Niskie<\/strong> (20 km) i <\/span>Ru\u017comberek \u2013 Malin\u00f4 Brdo<\/strong> (22 km) oraz mn\u00f3stwo kolejnych atrakcji sportowych , historycznych i kulturalnych regionu jest w zasi\u0119gu r\u0119ki!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Najstarsza pisemna wzmianka o ju\u017c istniej\u0105cej wiosce pochodzi z 1278 roku. W tym samym roku podarowa\u0142 kr\u00f3l W\u0142adys\u0142aw IV Janowi Galicusowi, w\u0142a\u015bcicielowi …<\/p>\n","protected":false},"author":15,"featured_media":12278,"comment_status":"open","ping_status":"closed","template":"","lokalita":[326],"category-attraction":[445,590],"obdobie":[324,325],"lrc-discount":[],"lrc-category":[],"class_list":["post-48206","attraction","type-attraction","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","lokalita-inny","category-attraction-czlonkowie","category-attraction-obce-pl","season-lato","season-zima-pl"],"acf":{"vyhradny_obrazok":"Hlavne nsatavenie","second_feature_image":"","plan_interest":"","plan_group_type":"","plan_suitability":"","plan_barrier_free":false,"plan_top":"0","plan_food":"","plan_gps_lat":49.057775,"plan_gps_long":19.481478,"plan_gps_endpoint":"","search_top_keywords":"","vlastnosti_objektu":"","cyklo_sluzby":"","e-mail_zariadenia":"lubela@lubela.sk","telefon_zariadenia":"+421 44 55 932 46","web_zariadenia":"http:\/\/www.lubela.sk","web_sell":"","web_sell_must":false,"facebook":"https:\/\/www.facebook.com\/%C4%BDube%C4%BEa-136477839711416\/timeline","instagram":"","tiktok":"","otvaracia_doba":"","psc":"03214","ulica":"","mesto":"\u013dube\u013ea","documents_link":null,"dokument_1_nazov":"","storno_podmienky":"","dokument_2_nazov":"","dokument_2_subor":"","dokument_3_nazov":"","dokument_3_subor":"","dokument_4_nazov":"","dokument_4_subor":"","zlava_lrc":"","velkost_zlavy":"Z\u013eava","popis_z\u013eavy":"","popis_zlavy_supplement":"","fotka_1":12262,"fotka_2":12266,"fotka_3":12270,"fotka_4":12274,"fotka_5":"","fotka_6":"","fotka_7":"","fotka_8":"","images_gallery":[null],"is_top":false,"header_type":"ilustracia","rev_slider_alias":"","header_featureimage_title":"","header_featureimage_show_title":false,"header_featureimage_show_author":false},"wpml_translations_detailed":{"sk":{"id":34862,"title":"\u013dube\u013ea","url":"https:\/\/www.visitliptov.sk\/zaujimavosti\/lubela\/","api_url":"https:\/\/www.visitliptov.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/attraction\/34862","status":"publish","excerpt":"Najstar\u0161ia p\u00edsomn\u00e1 spr\u00e1va o u\u017e existuj\u00facej dedine poch\u00e1dza z roku 1278. V tomto roku daroval kr\u00e1\u013e Ladislav IV. J\u00e1novi Galicusovi, ...","content":"\n Najstar\u0161ia p\u00edsomn\u00e1 spr\u00e1va o u\u017e existuj\u00facej dedine poch\u00e1dza z roku 1278. V tomto roku daroval kr\u00e1\u013e Ladislav IV. J\u00e1novi Galicusovi, majite\u013eovi Vl\u00e1ch, val\u00f3nskej n\u00e1rodnosti, \u00fazemn\u00fd majetok le\u017eiaci medzi \u013dube\u013eou a Vlachmi, dovtedy patriaci k \u013dubeli.<\/p>\n\n\n\n Do tohto roku bolo \u00fazemie \u013dubele v\u00fdlu\u010dn\u00fdm majetkom uhorsk\u00e9ho kr\u00e1\u013ea. Kr\u00e1\u013e si \u010das\u0165 \u013eube\u013esk\u00fdch majetkov ponechal aj v 14. a 15. storo\u010d\u00ed. Patrili ku hradn\u00e9mu panstvu Liptovsk\u00e9ho hradu. Po z\u00e1niku Liptovsk\u00e9ho hradu v roku 1474 bola kr\u00e1\u013eovsk\u00e1 \u010das\u0165 \u013dubele pri\u010dlenen\u00e1 k majetkom hradu Likava. V tomto obdob\u00ed sa pre spom\u00ednan\u00fa \u010das\u0165 obce zau\u017e\u00edval n\u00e1zov Kr\u00e1\u013eovsk\u00e1 (Kyral Lubele). Na za\u010diatku 16. storo\u010dia bolo v Kr\u00e1\u013eovej \u013dubeli 6 sedliackych usadlost\u00ed, jedna usadlos\u0165 richt\u00e1ra a dve usadlosti slobodn\u00edkov (libert\u00ednov). Od stredoveku boli oblasti K\u013ea\u010dian, D\u00fabravy a \u013dubele predmetom z\u00e1ujmu bohat\u00fdch \u0165a\u017eiarov najm\u00e4 z okolia Banskej Bystrice a Banskej \u0160tiavnice. V tomto obdob\u00ed sa v \u00fadol\u00ed K\u013ea\u010dianky \u0165a\u017eilo najm\u00e4 zlato. Od konca 16. storo\u010dia sa \u010das\u0165 \u013dubele vo vlastn\u00edctve zemanov naz\u00fdvala Zemianska \u013dube\u013ea (Lwbele Nymes, Nyemes Lwbele).<\/p>\n\n\n\n Udalosti v Liptove (hladomor, cholera) na konci 16. storo\u010dia a za\u010diatku 17. storo\u010dia sp\u00f4sobili \u00fabytok obyvate\u013estva v tejto oblasti. V roku 1831 postihla cel\u00fd Liptov a in\u00e9 oblasti Uhorska dovtedy nev\u00eddan\u00e1 epid\u00e9mia cholery. U\u017e pred vypuknut\u00edm epid\u00e9mie v Liptove bolo 15. j\u00fala 1831 vydan\u00e9 krajinsk\u00e9 nariadenie, ktor\u00e9 malo zamedzi\u0165 \u0161\u00edrenie cholery. Cholera sa v Liptove prejavila prv\u00fdkr\u00e1t 25. j\u00fala 1831 a trvala a\u017e do 15. janu\u00e1ra 1832. V \u013dubeli vtedy zomrelo 81 \u013eud\u00ed. Od polovice 19. storo\u010dia v \u013dubeli existovala r\u00edmsko-katol\u00edcka \u0161kola. Men\u00e1 u\u010dite\u013eov v tomto obdob\u00ed nie s\u00fa zn\u00e1me. V roku 1900 si postavili nov\u00fa dreven\u00fa budovu jednotriednej \u0161koly. Prv\u00fdm u\u010dite\u013eom bol tunaj\u0161\u00ed ro\u013en\u00edk Adam Bubniak Dipko. Nesk\u00f4r bola \u0161kola trojtriedna a na jej \u010dele st\u00e1l spr\u00e1vca-u\u010dite\u013e Ambr\u00f3z Luk\u00e1\u010d. R\u00edmsko-katol\u00edcka \u0161kola v \u013dubeli existovala do roku 1945, ke\u010f bola pretvoren\u00e1 na N\u00e1rodn\u00fa \u0161kolu. Po vzniku \u010ceskoslovenskej republiky v roku 1918 nasledovali aj v \u013dubeli prevratn\u00e9 zmeny. V roku 1923 v obci zorganizovali a zahrali prv\u00e9 ochotn\u00edcke divadeln\u00e9 predstavenie. V roku 1924 sa obidve obce zl\u00fa\u010dili do jednej politickej obce s n\u00e1zvom \u013dube\u013ea. V roku 1932 vznikol v \u013dubeli dobrovo\u013en\u00fd hasi\u010dsk\u00fd zbor. E\u0161te pred vypuknut\u00edm Slovensk\u00e9ho n\u00e1rodn\u00e9ho povstania odi\u0161la \u0161tvor\u010dlenn\u00e1 skupina odboj\u00e1rov pod veden\u00edm Petra Kub\u00edka 9. augusta 1944 do partiz\u00e1nskeho t\u00e1bora pod Pra\u0161iv\u00fa a nesk\u00f4r sa stali pr\u00edslu\u0161n\u00edkmi brig\u00e1dy kapit\u00e1na J\u00e1na N\u00e1lepku a 1. \u010deskoslovenskej brig\u00e1dy M. R. \u0160tef\u00e1nika. Po \u00fastupe partiz\u00e1nskych a vojensk\u00fdch jednotiek do h\u00f4r, boli obyvatelia obce v \u00fazkom kontakte s partiz\u00e1nskym oddielom Kirov a \u0161tvrtou partiz\u00e1nskou brig\u00e1dou.<\/p>\n\n\n\n Od janu\u00e1ra 1945 bolo v \u013dubeli umiestnen\u00fdch 74 evakuantov z v\u00fdchodn\u00e9ho Slovenska. Po tom, \u010do v marci 1945 partiz\u00e1ni napadli v obci nemeck\u00fa hliadku a zastrelili dvoch nemeck\u00fdch vojakov, nasledovali repres\u00e1lie. Trestn\u00e1 jednotka SS 24. marca 1945 obk\u013e\u00fa\u010dila obec. Najprv ju ostre\u013eovala a potom obsadila. Nemeck\u00ed vojaci zastrelili 4 \u013eud\u00ed, zap\u00e1lili 6 domov a 19 hospod\u00e1rskych budov. Do koncentra\u010dn\u00fdch t\u00e1borov nakoniec odvliekli 31 obyvate\u013eov. Obec bola osloboden\u00e1 4. apr\u00edla 1945 sovietskou arm\u00e1dou a 1. \u010ds. arm\u00e1dnym zborom.<\/p>\n\n\n\n V s\u00fa\u010dasnosti m\u00e1 obec 1140 obyvate\u013eov a je napojen\u00e1 na Liptovsk\u00fa cyklomagistr\u00e1lu<\/b>. Dedinka le\u017e\u00ed v srdci regi\u00f3nu Liptov, preto je odtia\u013eto v\u0161ade bl\u00edzko! Najvyh\u013ead\u00e1vanej\u0161ie a najv\u00e4\u010d\u0161ie celoro\u010dn\u00e9 vodn\u00e9 parky na Slovensku - Vodn\u00fd park Be\u0161e\u0148ov\u00e1<\/b> (len 8 km), AQUAPARK TATRALANDIA<\/b> (16 km), AQUA-VITAL PARK K\u00fapele L\u00fa\u010dky<\/b> (15 km), horsk\u00e9 a ly\u017eiarske stredisk\u00e1 JASN\u00c1 N\u00edzke Tatry<\/b> (20 km) a Ru\u017eomberok - Malin\u00f4 Brdo<\/b> (22 km) a mno\u017estvo \u010fal\u0161\u00edch \u0161portov\u00fdch, historick\u00fdch a kult\u00farnych atrakci\u00ed regi\u00f3nu m\u00e1te na dosah!<\/p>\n","featured_media":12280,"featured_media_url":"https:\/\/www.visitliptov.sk\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/lubela01-600x320.jpg","images_gallery_urls":[],"fotka_1_url":"https:\/\/www.visitliptov.sk\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/lubela02-600x359.jpg","fotka_2_url":"https:\/\/www.visitliptov.sk\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/lubela03-600x400.jpg","fotka_3_url":"https:\/\/www.visitliptov.sk\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/lubela04-600x338.jpg","fotka_4_url":"https:\/\/www.visitliptov.sk\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/lubela05-600x359.jpg","fotka_5_url":null,"fotka_6_url":null,"fotka_7_url":null,"fotka_8_url":null},"en":{"id":35747,"title":"\u013dube\u013ea","url":"https:\/\/www.visitliptov.sk\/en\/interests\/lubela\/","api_url":"https:\/\/www.visitliptov.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/attraction\/35747","status":"publish","excerpt":"The oldest written record of an already existing village dates to 1278. In that year, King Ladislav IV donated to ...","content":"\n The oldest written record of an already existing village dates to 1278. In that year, King Ladislav IV donated to J\u00e1n Galicus, the owner of Vlachy and Wallooian native, the territorial property located between \u013dubela and Vlachy, until then belonging to \u013dubel.<\/p>\n\n\n\n Until this year, the territory of \u013dubela was the exclusive property of the Hungarian king. The king retained some of his estate in the 14th and 15th centuries. They belonged to the castle estate of Liptov Castle. After the demise of Liptov Castle in 1474, the royal part of \u013dubele was annexed to the property of Likava Castle. During this period, the name Kr\u00e1\u013eovsk\u00e1 (Kyral Lubele) was used for the mentioned part of the village. At the beginning of the 16th century, there were 6 farmsteads in Kr\u00e1\u013eov\u00e1 \u013dubela, one estate of the mayor and two farms of freelancers (libertines). Since the Middle Ages, the areas of K\u013ea\u010dany, D\u00fabrava and \u013dubela have been the subject of interest of rich miners, especially from the surroundings of Bansk\u00e1 Bystrica and Bansk\u00e1 \u0160tiavnica. During this period, gold was mined in the K\u013ea\u010dianka valley. From the end of the 16th century, the part of \u013dubela owned by the peasants was called Zemianska \u013dube\u013ea (Lwbele Nymes, Nyemes Lwbele).<\/p>\n\n\n\n The events in Liptov (famine, cholera) at the end of the 16th century and the beginning of the 17th century caused a decrease in the population in this area. In 1831, an unprecedented cholera epidemic affected the whole of Liptov and other areas of Hungary. Even before the outbreak of the epidemic in Liptov, a landscape ordinance was issued on July 15, 1831, to prevent the spread of cholera. Cholera first appeared in Liptov on July 25, 1831 and lasted until January 15, 1832. At that time, 81 people died in \u013dubela. From the middle of the 19th century, there was a Roman Catholic school in \u013dubela. The names of the teachers at this time are not known. In 1900, they built a new wooden building of a one-class school. The first teacher was the local farmer Adam Bubniak Dipko. Later, the school was three-class and was headed by the administrator-teacher Ambr\u00f3z Luk\u00e1\u010d. The Roman Catholic school in \u013dubela existed until 1945, when it was transformed into the National School. After the establishment of the Czechoslovak Republic in 1918, revolutionary changes followed in \u013dubela. In 1923, they organized and performed the first amateur theatre performance in the village. In 1924, the two municipalities merged into one political municipality called \u013dube\u013ea. In 1932, a voluntary fire brigade was established in \u013dubela. Even before the outbreak of the Slovak National Uprising, a four-men group of resistance fighters led by Petr Kub\u00edk went to the guerilla camp under Pra\u0161iv\u00e1 on August 9, 1944, and later became members of Captain J\u00e1n N\u00e1lepka's Brigade and M. R. \u0160tef\u00e1nik's 1st Czechoslovak Brigade. After the retreat of guerillas and military units to the mountains, the inhabitants of the village were in close contact with the Kirov guerilla unit and the Fourth Guerilla Brigade.<\/p>\n\n\n\n Since January 1945, 74 evacuees from eastern Slovakia have been stationed in \u013dubela. After the guerilla fighters attacked a German patrol in the village in March 1945 and shot dead two German soldiers, repression ensued. On March 24, 1945, the SS unit surrounded the village. At first they shot and then occupied the village. German soldiers shot dead 4 people, set fire to 6 houses and 19 farm buildings. They eventually lead away 31 inhabitants to concentration camps. The village was liberated on April 4, 1945 by the Soviet army and the 1st Czechoslovak Army.<\/p>\n\n\n\n At present, the village has 1140 inhabitants and is connected to the Liptov cycle route. The village is located in the heart of the Liptov region, so it is close to everywhere! The most popular and largest year-round water parks in Slovakia \u2013 Water park Be\u0161e\u0148ov\u00e1 (only 8 km), AQUAPARK TATRALANDIA (16 km), AQUA-VITAL PARK Spa L\u00fa\u010dky (15 km), <\/strong>mountain and ski resorts JASN\u00c1 (20 km) and Ru\u017eomberok - Malin\u00f4 Brdo (22 km) <\/strong>and many other sports, historical and cultural attractions of the region are within easy reach!<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n","featured_media":12277,"featured_media_url":"https:\/\/www.visitliptov.sk\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/lubela01-600x320.jpg","images_gallery_urls":[],"fotka_1_url":"https:\/\/www.visitliptov.sk\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/lubela02-600x359.jpg","fotka_2_url":"https:\/\/www.visitliptov.sk\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/lubela03-600x400.jpg","fotka_3_url":"https:\/\/www.visitliptov.sk\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/lubela04-600x338.jpg","fotka_4_url":"https:\/\/www.visitliptov.sk\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/lubela05-600x359.jpg","fotka_5_url":null,"fotka_6_url":null,"fotka_7_url":null,"fotka_8_url":null},"pl":{"id":48206,"title":"Wie\u015b \u013dube\u013ea","url":"https:\/\/www.visitliptov.sk\/pl\/ciekawostka\/lubela\/","api_url":"https:\/\/www.visitliptov.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/attraction\/48206","status":"publish","excerpt":"Najstarsza pisemna wzmianka o ju\u017c istniej\u0105cej wiosce pochodzi z 1278 roku. W tym samym roku podarowa\u0142 kr\u00f3l W\u0142adys\u0142aw IV Janowi Galicusowi, w\u0142a\u015bcicielowi ...","content":"\n Najstarsza pisemna wzmianka o ju\u017c istniej\u0105cej wiosce pochodzi z 1278 roku. W tym samym roku podarowa\u0142 kr\u00f3l W\u0142adys\u0142aw IV Janowi Galicusowi, w\u0142a\u015bcicielowi Vl\u00e1ch, valonskiej narodowo\u015bci, maj\u0105tek le\u017c\u0105cy pomi\u0119dzy \u013dube\u013eou i Vlachmi, dot\u0105d nale\u017c\u0105cy do \u013dubeli.<\/p>\n\n\n\n Do tego roku by\u0142 teren \u013dubele wy\u0142\u0105cznym maj\u0105tkiem kr\u00f3la Austro-W\u0119gier. Kr\u00f3l zostawi\u0142 sobie cz\u0119\u015b\u0107 lube\u013esk\u00fdch maj\u0105tk\u00f3w tak\u017ce w XIV i XV wieku. Maj\u0105tek ten nale\u017ca\u0142 do dworu zamkowego Grodu Liptowskiego. Po zaniku Liptowskiego grodu w 1474 roku zosta\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 kr\u00f3lewska \u013dubele do\u0142\u0105czona do maj\u0105tku grodu Likava. W okresie tym wspominana cz\u0119\u015b\u0107 gminy nosi\u0142a nazw\u0119 Kr\u00f3lewska (Kyral Lubele). Na pocz\u0105tku XVI wieku by\u0142o w Kr\u00e1\u013eovej \u013dubeli 6 ch\u0142opskich posiad\u0142o\u015bci, jedna posiad\u0142o\u015b\u0107 hejtmana oraz dwie posiad\u0142o\u015bci libertyn\u00f3w. Od \u015bredniowiecza by\u0142y tereny K\u013ea\u010dian, D\u00fabravy i \u013dubele przedmiotem zainteresowania bogatych g\u00f3rnik\u00f3w z okolicy Ba\u0144skiej Bystrzycy i Ba\u0144skiej Szczawnicy. W okresie tym w dolinie K\u013ea\u010dianky wydobywano przede wszystkim z\u0142oto. Od ko\u0144ca XVI wieku cz\u0119\u015b\u0107 \u013dubele we w\u0142aszczeniu ziemian nazywa\u0142a si\u0119 Zemianska \u013dube\u013ea (Lwbele Nymes, Nyemes Lwbele).<\/p>\n\n\n\n Wydarzenia w Liptowie (kl\u0119ska g\u0142odowa, cholera) pod koniec XVI wieku i pocz\u0105tkiem XVII wieku spowodowa\u0142y spadek liczby mieszka\u0144c\u00f3w w tym regionie. W 1831 roku ca\u0142y Liptow oraz inne regiony Austro-W\u0119gier uchwyci\u0142a dot\u0105d niewidzian\u0105 epidemi\u0119 cholery. Ju\u017c przed powstaniem epidemii w Liptowie zosta\u0142o 15. lipca 1831 wydane wojew\u00f3dzkie ustanowienie , kt\u00f3re mia\u0142o ograniczy\u0107 rozpowszechnianie cholery. Epidemia cholera pojawi\u0142a si\u0119 w Liptowie poraz pierwszy 25 lipca 1831 r. i trwa\u0142a a\u017c do 15 stycznia 1832 r.. W \u013dubeli umar\u0142o wtedy 81 ludzi. Od po\u0142owy XIX wieku istnia\u0142a w \u013dubeli szko\u0142a rzymskokatolicka. Imiona nauczycieli z tego czasu nie s\u0105 znane. W 1900 roku zbudowano nowy drewniany budynek z jedn\u0105 klas\u0105 szko\u0142y. Pierwszym nauczycielem by\u0142 rolnik Adam Bubniak Dipko. P\u00f3\u017aniej by\u0142a szko\u0142a z trzema klasami a na jej czole sta\u0142 administrator-nauczyciel Ambr\u00f3z Luk\u00e1\u010d. Rzymskokatolicka szko\u0142a w \u013dubeli istnia\u0142a od 1945 roku, gdy zosta\u0142a przetransformowana na szko\u0142\u0119 pa\u0144stwow\u0105. Po powstaniu Republiki Czechos\u0142owackiej w 1918 roku dosz\u0142o tak\u017ce w \u013dubeli do du\u017cych zmian. W 1923 roku w gminie zorganizowano i zagrano pierwsze amaterskie przedstawienie teatralne. W 1924 roku obie gminy po\u0142\u0105czy\u0142y si\u0119 w jedn\u0105 gmin\u0119 polityczn\u0105 o nazwie \u013dube\u013ea. W 1932 roku powsta\u0142a w \u013dubeli ochotnicza stra\u017c po\u017carna. Jeszcze przed rozpocz\u0119ciem S\u0142owackiego powstania narodowego odesz\u0142a czteroosobowa grupa buntownik\u00f3w pod dowodzeniem Petra Kub\u00edka 9. augusta 1944 r. do obozu partyzanckiego pod Pra\u0161iv\u00fa a po\u017aniej zostali cz\u0142onkami brygady kapitana Jana N\u00e1lepku i pierwszej brygady czechos\u0142owackiej M. R. \u0160tef\u00e1nika. Po ust\u0105pieniu jednostek partyzanckich i wojennych w g\u00f3ry, byli mieszka\u0144cy gminy w bezpo\u015brednim kontakcie z oddzia\u0142em partyzanckim Kirov i czwart\u0105 brygad\u0105 partyzanck\u0105.<\/p>\n\n\n\n Od stycznia 1945 roku zosta\u0142o w \u013dubeli umieszczonych 74 ewakuant\u00f3w ze Wschodniej S\u0142owacji. Po tym, jak w marcu 1945 roku partyzanci zaatakowali w gminie niemiecki patrol i zastrzelili dw\u00f3ch niemieckich \u017co\u0142nie\u017cy, dosz\u0142o nast\u0119pnie do represji. Oddzia\u0142y SS 24 marca 1945 r. otoczyli miejscowo\u015b\u0107. Najpierw j\u0105 bombardowano a nast\u0119pnie obsadzono. Niemieccy \u017co\u0142nie\u017ce zastrzelili 4 osoby, zapalili 6 dom\u00f3w i 19 budynk\u00f3w gospodarczych. Do oboz\u00f3w koncentracyjnych nakoniec odwleczono 31 os\u00f3b. Gmina zosta\u0142a wyzwolona 4 kwietnia 1945 roku przez armi\u0119 rosyjsk\u0105 oraz I Czechos\u0142owacki Korpus Armijny.<\/p>\n\n\n\n Obecnie gmina liczy 1140 mieszka\u0144c\u00f3w i jest po\u0142\u0105czona z Liptowsk\u0105 cyklomagistral\u0105<\/strong>. Wioseczka le\u017cy w sercu regionu Liptow, dlatego jest st\u0105d wsz\u0119dzie blisko! Najcz\u0119\u015bciej wyszukiwane oraz najwi\u0119ksze parki rozrywki wodnej na S\u0142owacji \u2013 GINO PARADISE Be\u0161e\u0148ov\u00e1<\/strong> (tylko 8 km), AQUAPARK TATRALANDIA<\/strong> (16 km), AQUA-VITAL PARK Uzdrowisko L\u00fa\u010dky<\/strong> (15 km), o\u015brodki g\u00f3rskie i narciarskie JASNA Tatry Niskie<\/strong> (20 km) i Ru\u017comberek \u2013 Malin\u00f4 Brdo<\/strong> (22 km) oraz mn\u00f3stwo kolejnych atrakcji sportowych , historycznych i kulturalnych regionu jest w zasi\u0119gu r\u0119ki!<\/p>\n","featured_media":12278,"featured_media_url":"https:\/\/www.visitliptov.sk\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/lubela01-600x320.jpg","images_gallery_urls":[],"fotka_1_url":"https:\/\/www.visitliptov.sk\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/lubela02-600x359.jpg","fotka_2_url":"https:\/\/www.visitliptov.sk\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/lubela03-600x400.jpg","fotka_3_url":"https:\/\/www.visitliptov.sk\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/lubela04-600x338.jpg","fotka_4_url":"https:\/\/www.visitliptov.sk\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/lubela05-600x359.jpg","fotka_5_url":null,"fotka_6_url":null,"fotka_7_url":null,"fotka_8_url":null}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.visitliptov.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/attraction\/48206"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.visitliptov.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/attraction"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.visitliptov.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/attraction"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.visitliptov.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/15"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.visitliptov.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=48206"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.visitliptov.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/attraction\/48206\/revisions"}],"acf:attachment":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.visitliptov.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.visitliptov.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.visitliptov.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=48206"}],"wp:term":[{"taxonomy":"lokalita","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.visitliptov.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/lokalita?post=48206"},{"taxonomy":"category-attraction","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.visitliptov.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/category-attraction?post=48206"},{"taxonomy":"season","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.visitliptov.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/obdobie?post=48206"},{"taxonomy":"lrc-discount","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.visitliptov.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/lrc-discount?post=48206"},{"taxonomy":"lrc-category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.visitliptov.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/lrc-category?post=48206"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}